ملا محمد مهدي النراقي ( مترجم : مجتبوي )
100
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي )
به زنجيرها و غلهائى كه توانائى گسيختن آنها را ندارد مقيّد و در بند مىكند تا سرانجام فرشتهء مرگ ناگهان بين او و شهواتش جدائى افكند در حالى كه آن زنجيرها از قلب او به دنيائى كه پشت سر گذاشته بسته شده و او را به سوى دنيا مىكشد و چنگالهاى ملك الموت به رگهاى قلب او فرو رفته و به سوى آخرت مىكشد ، و آسانترين حال او هنگام مرگ مانند كسى است كه با اره بندها و اندامهاى بدن او را از يكديگر جدا كنند . و اين نخستين عذابى است كه بعد از رفتن از دنيا به او مىرسد يعنى پيش از آن حسرتها و ندامتها كه هنگام فرو شدن به اسفل السّافلين و منع و محروميّت از مقامات برين و جوار رب العالمين با آنها روبروست . پس به سبب آرزومندى و اشتياق به دنيا از ديدار خداوند محجوب و محروم مىماند و در اثر اين حجاب و حرمان آتش دوزخ بر او چيره و مسلط خواهد شد ، كه آتش براى همهء محجوبان از خدا آماده گشته است ، چنان كه خداى تعالى مىفرمايد : « كَلا انَّهُمْ عَنْ رَبِّهِمْ يَوْمَئِذٍ لَمَحْجُوبُونَ . ثُمَّ انَّهُمْ لَصالُوا الْجَحيمِ » 83 : 15 - 16 ( مطففين ، 15 - 16 ) « نه چنين است ، كه آنان از پروردگارشان دور و محجوبند . و آنگاه به دوزخ وارد مىشوند » . و چون صاحبدلان دريافتهاند كه آدمى با پيروى هوى و فرو رفتن در دنيا خويشتن را هلاك مىكند ، چنان كه كرم ابريشم كه خود را درون پيله اش گرفتار و هلاك مىسازد ، دنيا را به كلَّى دور افكندند . از خداى تعالى مىخواهيم كه در دلهاى ما همان را قرار دهد كه در جان و روح حبيب خود صلى اللَّه عليه و آله و سلم دميده ، كه به او چنين وحى فرستاد : « هر چه خواهى دوست بدار كه از آن جدا خواهى شد » . سوم - زهد به اعتبار مرغوب فيه يعنى آن كه به خاطر او از چيزها دست برداشته مىشود . زهد به اين اعتبار سه درجه دارد : 1 - اينكه مرغوب فيه ( كه براى آن زهد مىورزد ) نجات از جهنّم و ديگر عذابهاى آخرت باشد ، و اين زهد خائفان است . 2 - اينكه زهد براى پاداش خداوند و نعمتهاى بهشت باشد ، و اين زهد اميدواران است .